Zarejestruj się i uzyskaj dostęp do licznych narzędzi

Decyzja Prezesa UODO stwierdzająca naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i poufności przetwarzanych danych osobowych i nakładająca karę.

Kara pieniężna za naruszenie polegające na upublicznieniu zbyt szerokiego zakresu danych osobowych

ZSPR.440.43.2019

17/05/2019

Naruszeniue Przepisów Rodo, Naruszenie Ochrony Danych Osobowych, Ochrona Danych Osobowych, Kara Rodo,

Decyzją PUODO za naruszenie polegające na upublicznieniu w Internecie zbyt szerokiego zakresu danych osobowych bez żadnych na to podstaw prawnych


PREZES
URZĘDU OCHRONY
DANYCH OSOBOWYCH

dr Edyta Bielak–Jomaa

Warszawa, dnia 25 kwietnia 2019 r.

DECYZJA

 

ZSPR.440.43.2019

 

Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 60, art. 101, art. 103 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000, z późn. zm.) w związku z art. 5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust.  2, art. 58 ust. 2 lit. i oraz z art. 83 ust. 3, art. 83 ust. 4 lit. a, art. 83 ust. 5 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przetwarzania danych osobowych przez Z. z siedzibą we W. przy ul. […], Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych                                                                                                 

stwierdzając naruszenie przez Z. z siedzibą we W. przy ul. […], przepisów art. 5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2), polegające na niezapewnieniu bezpieczeństwa i poufności przetwarzanych danych osobowych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie  numeru PESEL oraz adresu zamieszkania poprzez ich nieuprawnione ujawnienie na stronie internetowej Z. pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…]” nakłada na Z. z siedzibą […], administracyjną karę pieniężną w wysokości 55 750,50 PLN (słownie: pięćdziesiąt pięć tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych pięćdziesiąt groszy), co stanowi równowartość 13.000 EUR, według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów na dzień 28 stycznia 2019 r.

 

 UZASADNIENIE 

 

W dniu […] lipca 2018 r. Z. z siedzibą we W. przy ul. […], zwany dalej Z., zgłosił Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych naruszenie ochrony danych osobowych polegające na niezamierzonej publikacji danych osobowych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie imienia, nazwiska, numeru PESEL oraz adresu zamieszkania na stronie internetowej Z. pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…]” . W powyższym zgłoszeniu Z. wskazał, że okres naruszenia trwał od października 2015 r. do dnia […] lipca 2018 r. Przyczyną naruszenia były wewnętrzne działania niezamierzone. W zawiadomieniu wskazano, że osoby, których dane dotyczą zostaną powiadomione o naruszeniu.

Pismem z dnia […] sierpnia 2018 r. Z. poinformował organ nadzorczy o zakończeniu procesu powiadamiania osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ich danych oraz o usunięciu tego naruszenia.

Z uwagi na to, że powiadomienie osób, których dane dotyczą, nie spełniało wymogów określonych w art. 34 rozporządzenia 2016/679 w dniu […] sierpnia 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wystąpił do Z. na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, o podjęcie działań mających na celu zawiadomienie osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ich danych, w tym przekazanie zaleceń odnośnie zminimalizowania potencjalnych negatywnych skutków zaistniałego naruszenia oraz o wyeliminowaniu podobnych nieprawidłowości w przyszłości. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Z. w zgłoszeniu uzupełniającym z dnia […] października 2018 r., wskazał, że powiadomił osoby zgodnie z art. 34 rozporządzenia 2016/679 oraz podjął działania mające na celu zabezpieczenie przetwarzanych danych, w tym dokonał stosownych zmian w procedurach zarządzania stroną www (m. in. ustalił procedurę wprowadzania danych na stronę poprzez poddanie szczególnemu rygorowi i kontroli ze strony Administratora Danych Osobowych i Inspektora Ochrony Danych), objął programem szkoleniowym osoby odpowiedzialne za przetwarzanie danych oraz umieścił na stronie internetowej informacje o wyznaczeniu Inspektora Ochrony Danych wraz z podaniem kontaktu do Inspektora. Ponadto, Z., jako datę zakończenia naruszenia, ponownie wskazał datę […] lipca 2018 r.

 

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: „Prezesem UODO”) otrzymał skargę od jednej z osób, której dane osobowe zostały udostępnione na stronie internetowej Z. Na jej podstawie Prezes UODO dokonał czynności sprawdzających, czy publikacja danych osobowych została przez Z. usunięta, czy widnieje nadal. W wyniku powyższych czynności w dniu […] stycznia 2019 r. ustalono, że  po wpisaniu w wyszukiwarce internetowej adresu strony internetowej […], w odnośnikach „[…]”, „[…]” oraz „[…]” opublikowane są dane osobowe łącznie 585 osób, w zakresie imienia, nazwiska, numeru PESEL oraz adresu zamieszkania. Wobec powyższego Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia […] stycznia 2019 r. znak: […], zawiadomił Z. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie niezapewnienia bezpieczeństwa i poufności przetwarzanych danych osobowych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie imienia, nazwiska, numeru PESEL oraz adresu zamieszkania poprzez ich bezprawną publikacje na stronie internetowej Z. pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…].

 

Prezes UODO, na podstawie zebranego materiału dowodowego, ustalił następujący stan faktyczny sprawy.

1. Z. jest: związkiem sportowym w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa (§ 1 statutu […]), [...]. Ponadto zgodnie z § 11 ust. 6 statutu […], [...].

2. Zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym (nr KRS […]) Z. jest związkiem sportowym, którego celem działania jest organizacja, rozwój i popularyzacja sportu (…) w […], ochrona praw i interesów oraz koordynacja działań wszystkich członków związku oraz pozyskiwanie środków materiałowych i finansowych z przeznaczeniem ich na prowadzenie swej działalności statutowej.

3. W związku z zakończeniem procesu przyznawania licencji sędziowskich w 2015 r., na podstawie zgłoszeń przesłanych przez kolegium sędziowskie, Z. opublikował w październiku 2015 r. listę osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015. Publikacja obejmowała: imię, nazwisko, numer PESEL oraz adres zamieszkania. Dane te zostały opublikowane na stronie internetowej Z. pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…]” .

4. Z wyjaśnień Z. wynika, że podjął działania mające na celu: usunięcie plików z danymi, powiadomienie dostawców wyszukiwarek, aby usunąć dane z wyników wyszukiwania. Następnie dane ze strony internetowej zostały usunięte a wskazanie linki: […], […], […] oraz […] zostały zgłoszone do [...] celem usunięcia z indexu. Usunięcie miało mieć miejsce […] lipca 2018 r., na co wskazuje korespondencja e-mailowa pomiędzy Z., a firmą sprawującą nadzór informatyczny nad stroną internetową. Jednocześnie, Z. wskazał, że w sierpniu 2018 r. celem dokonania kontroli stanu realizacji usunięcia danych ze strony, sprawdził i ustalił iż dane nie pojawiają się w Internecie, wymienił też korespondencję z firmą informatyczną, której odpowiedź potwierdziła usunięcie z niej danych.

5. W dniu […] stycznia 2019 r., Z. otrzymał telefoniczną informację, iż pomimo usunięcia przedmiotowych danych ze strony internetowej Z., są one dostępne w wyszukiwarce […] i plik z danymi wyświetla się w Internecie. Wobec powyższego Z. dokonał ponownej analizy strony oraz zwrócił się w tym celu do firmy informatycznej, która sprawuje nadzór nad tą stroną. W dniu […] stycznia 2019 r. Z. otrzymał informacje od firmy informatycznej, sprawującej nadzór nad stroną internetową, że dostęp do treści strony (zawierającej dane osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015 w zakresie adresu zamieszkania i numeru PESEL) jest możliwy po wpisaniu w wyszukiwarce internetowej adresu url lub po podejrzeniu treści serwera Z. Ponadto, firma sprawująca nadzór nad stroną internetową poinformowała Z. o usunięciu linków i dodatkowych wykonanych pracach takich jak zupełne wyłączenie indeksowania z treści modułu Media. Na potwierdzenie swoich wyjaśnień Z. dołączył korespondencję z ww. podmiotem.

6. Po wszczęciu postępowania Z. usunął ze swojej strony internetowej dane osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie imienia, nazwiska, numeru PESEL oraz adresu zamieszkania, w związku z czym po wpisaniu w wyszukiwarce internetowej adresu url strony, na której znajdowały się dane osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015 w zakresie imienia, nazwiska, adresu zamieszkania i numeru PESEL, w wynikach wyszukiwania nie wyświetla się strona zawierająca w swojej treści te dane.

7. Z. przesłał do organu nadzorczego sprawozdanie finansowe za rok obrotowy kończący się […] grudnia 2017 r., z którego wynika, że przychody z działalności statutowej wynoszą […] zł.

8. Ze sprawozdania finansowego nie wynika, aby w ramach swojej działalności prowadził on działalność gospodarczą, zaś przychody z działalności statutowej obejmują środki pieniężne i inne aktywa finansowe ze źródeł określonych przepisami prawa lub statutem. 

 

Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych stwierdza, co następuje.

Prezes UODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych (art. 34 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych) i organem nadzorczym w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2), zwanego dalej rozporządzeniem 2016/679 (art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych).

Stosownie do art. 57 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia (lit. a), prowadzi postępowania w sprawie stosowania niniejszego rozporządzenia (lit. h). Instrumentami realizacji zadań, o których mowa w art. 57 rozporządzenia 2016/679 są w szczególności uprawnienia naprawcze nadane mocą art. 58 ust. 2, nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu dostosowania operacji przetwarzania do przepisów niniejszego rozporządzenia, a w stosownych przypadkach wskazanie sposobu i terminu (lit. d) i zastosowanie, oprócz lub zamiast środków, o których mowa w niniejszym ustępie, administracyjnej kary pieniężnej na mocy art. 83, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy (lit. i).

Art. 5 rozporządzenia 2016/679, formułuje zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych, które muszą być respektowane przez wszystkich administratorów tj. podmioty, które samodzielnie lub wspólnie z innymi ustalają cele i sposoby przetwarzania danych osobowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679 dane osobowe muszą być przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych („integralność i poufność”).  

Stosownie zaś do art. 32 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2016/679, uwzględniając stan wiedzy technicznej, koszt wdrażania oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze, administrator i podmiot przetwarzający wdrażają odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku, w tym między innymi w stosownym przypadku zdolność do ciągłego zapewnienia poufności, integralności, dostępności i odporności systemów i usług przetwarzania. W myśl art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, administrator oceniając, czy stopień bezpieczeństwa jest odpowiedni, uwzględnia w szczególności ryzyko wiążące się z przetwarzaniem, w szczególności wynikające z przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych.

Przepis art. 32 rozporządzenia 2016/679 stanowi również konkretyzację wskazanej w art. 5 ust. 1 lit. f  rozporządzenia 2016/679, zasady integralności i poufności, zgodnie z którą dane osobowe muszą być przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem, oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 lit. f  przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy i w takim zakresie przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.

Z. jako […] jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji przyznanych licencji i ich publikacji na stronie internetowej, co wynika wprost z § 13 uchwały krajowego związku sportowego z dnia […] , nr…., w sprawie licencji dla sędziów … (nr…, z dnia….). Co prawda w uchwale tej nie jest wymieniony zakres danych, jakie powinny zostać opublikowane, jak również nie ma w tej kwestii przepisów prawa, które regulowałyby to zagadnienie, zatem należy odnieść się do zasady minimalizacji danych z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia 2016/679. Zgodnie z powołanym przepisem dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane („minimalizacja danych”). Ograniczenie do danych niezbędnych oznacza takie ukształtowanie zakresu przetwarzania danych, aby przetwarzać tylko takie dane, bez których nie da się osiągnąć celu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przetwarzanie danych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w 2015 r., na stronie internetowej Z., powinno odbywać się zgodnie z uwzględnieniem ww. zasady minimalizacji danych w celu spełniającym obowiązek wynikający z § 13 ww. uchwały. W ocenie Prezesa, o ile udostępnienie na stronie internetowej Z. danych osobowych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015 w zakresie ich imion, nazwisk i miejscowości zamieszkania jest prawnie uzasadnione celem wynikającym z ww. uchwały, o tyle udostępnienie adresu zamieszkania i numeru PESEL wykracza poza ten cel. Nie jest bowiem konieczne publikowanie tak szczegółowych danych osobowych sędziów, którym przyznano licencje sędziowskie. Tak szeroki katalog danych osobowych stwarza potencjalne ryzyko wykorzystania ich w celach bezprawnych, np. do zawierania stosunków prawnych lub zaciągania zobowiązań w imieniu osób, których dane ujawniono, bez ich wiedzy, a także do rozporządzania ich prawami.

Z. zgłaszając Prezesowi UODO naruszenie w dniu […] lipca 2018 r. miał świadomość, że zakres danych jaki został udostępniony na jego stronie internetowej jest nieprawidłowy jednak nie wdrożył odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby zapewnić odpowiedni stopień bezpieczeństwa w procesie przetwarzania tych danych, przez co dane te były dostępne na stronie internetowej również po zgłoszeniu naruszenia, tj. po […] lipca 2018 r., mimo, że w zgłoszeniu naruszenia Z. zawarł oświadczenie, że stan naruszenia trwał do […] lipca 2018 r.

Odnosząc się do stanowiska Z. dotyczącego usunięcia przedmiotowych danych ze strony internetowej w dniu […] lipca 2018 r., należy stwierdzić, iż skoro stan naruszenia trwał nadal to Z. w procesie usuwania danych dokonał wyboru nieskutecznych środków technicznych i organizacyjnych zabezpieczających dalsze przetwarzanie tych danych doprowadzając do ich udostępnienia nieograniczonej liczbie osób. Tym samym Z., jako administrator, w procesie przetwarzania na swojej stronie internetowej danych 585 osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków przewidzianych w art.  5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie ich zabezpieczenia przed ich udostępnieniem nieokreślonej liczbie osób.

W ocenie organu nadzorczego administrator podjął ograniczone działania w celu usunięcia naruszenia, które okazały się nieskuteczne. Z. zlecił podmiotowi zewnętrznemu usunięcie naruszenia i nie dokonał weryfikacji podjętych przez niego działań. Na skutek powyższego dostęp do danych osobowych był nadal możliwy.

Zgodnie z art. 58 ust. 2 lit. i rozporządzenia 2016/679, każdemu organowi nadzorczemu przysługuje uprawnienie do zastosowania, oprócz lub zamiast innych środków naprawczych przewidzianych w art. 58 ust. 2 tego rozporządzenia, administracyjnej kary pieniężnej na mocy art. 83 rozporządzenia, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, korzystając z przysługującego mu uprawnienia określonego w art. 58 ust. 2 lit. i rozporządzenia 2016/679, stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki warunkujące nałożenie na Z. administracyjnej kary pieniężnej.

Stosownie do treści art. 83 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, administracyjne kary pieniężne nakłada się, zależnie od okoliczności każdego indywidualnego przypadku, oprócz lub zamiast środków, o których mowa w art. 58 ust. 2 lit. a-h oraz lit. j rozporządzenia 2016/679.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 – określającym ogólne warunki nakładania administracyjnych kar pieniężnych - każdy organ nadzorczy zapewnia, by stosowane na mocy niniejszego artykułu za naruszenia niniejszego rozporządzenia administracyjne kary pieniężne,o których mowa w ust. 4, 5 i 6, były w każdym indywidualnym przypadku skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Stosownie zaś do art. 83 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2016/679, organ decydując, czy nałożyć administracyjną karę pieniężną oraz ustalając jej wysokość, zwraca w każdym indywidualnym przypadku należytą uwagę na stopień odpowiedzialności administratora z uwzględnieniem środków technicznych i organizacyjnych wdrożonych na mocy art. 25 i 32 rozporządzenia 2016/679. W myśl art. 83 ust. 2 lit. k rozporządzenia 2016/679, organ decydując, czy nałożyć administracyjną karę pieniężną oraz ustalając jej wysokość, zwraca w każdym indywidualnym przypadku należytą uwagę na wszelkie inne obciążające lub łagodzące czynniki mające zastosowanie do okoliczności sprawy,  takie jak osiągnięte bezpośrednio lub pośrednio w związku z naruszeniem korzyści finansowe lub uniknięte straty.

 

Prezes UODO decydując o nałożeniu na Z. administracyjnej kary pieniężnej oraz ustalając jej wysokość, zgodnie z art. 83 ust. 2 lit. a-k rozporządzenia 2016/679 wziął pod uwagę następujące okoliczności tej sprawy:

1. Z. nie dopełnił obowiązku zastosowania odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający ryzyku udostępniania danych osobowych na stronie internetowej przez co dane osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie ich numeru PESEL oraz adresu zamieszkania, były dostępne na stronie internetowej […] pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…]”  również w okresie od […] lipca 2018 r. do stycznia 2019 r.

2. stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie ma znaczną wagę i poważny charakter, stwarza bowiem prawdopodobieństwo wysokiego ryzyka negatywnych skutków prawnych dla 585 osób, których dane zostały ujawnione w Internecie, narusza również podstawową w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych zasadę integralności i poufności (art. 5 ust. 1 lit f rozporządzenia 2016/679). Naruszenie przez […] obowiązków zastosowania środków zapewniających bezpieczeństwo przetwarzanych danych, przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym (wskazanych w art.  5 ust. 1 lit f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679), pociąga za sobą ryzyko wykorzystania tych danych przez osoby lub podmioty trzecie bez wiedzy i wbrew woli osób, których dane dotyczą, niezgodnie z przepisami rozporządzenia 2016/679 np. do zawierania stosunków prawnych lub zaciągania zobowiązań w imieniu osób, których dane ujawniono. Takie działania na danych osobowych mogłyby następować nie tylko bez wiedzy i woli osób, których dane dotyczą, ale mogłoby potencjalnie prowadzić do rozporządzania ich prawami. Wagę naruszenia zwiększa również okoliczność, że na Z. przetwarzającym dane osobowe w sposób profesjonalny, w ramach swojej działalności, ciąży większa odpowiedzialność i większe wymagania niż na podmiocie przetwarzającym dane osobowe w ramach działalności ubocznej, incydentalnie lub na niewielką skalę;

3. organ nie posiada dowodów, aby osoby, których dane dotyczą, doznały szkody majątkowej, niemniej już samo naruszenie poufności danych stanowić może  szkodę niemajątkową (krzywdę);

4. Z. ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, jednakże ma ono charakter nieumyślny, a naruszenie art. 5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, powstało na skutek niedochowania należytej staranności ze strony Z., w procesie zastosowania środków, które uniemożliwiałyby dostęp do danych 585 osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015, w zakresie numeru PESEL oraz adresu zamieszkania;

5. pomimo stwierdzonego naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679 przez Z. w dniu […] lipca 2018 r. nie zastosował on środków, które uniemożliwiałyby dostęp do danych 585 osób, którym przyznano licencje sędziowskie w 2015 r., w zakresie numeru PESEL oraz adresu zamieszkania, co skutkowało dalszym udostępnianiem tych danych nieokreślonej liczbie osób, tym samym podjął ograniczone działania, które nie przyczyniły się do wyeliminowania potencjalnych szkód;

6. pomimo podjęcia przez Z. działań w celu usunięcia naruszenia nie można tego uznać za okoliczność łagodzącą, gdyż działania te okazały się nieskuteczne;

7. wpływu na rozstrzygnięcie organu nadzorczego co do odpowiedzialności administratora za nieskuteczne działania nie mogą mieć okoliczności, że to nie on podejmował te działania a firma zewnętrzna. Z. jako administrator tych danych został bezpośrednio zobowiązany przepisami rozporządzenia 2016/679, do zabezpieczenia przetwarzanych danych przed ich udostępnieniem osobom nieuprawnionym;

8. Z. nie stosuje zatwierdzonych kodeksów postępowania na mocy art. 40 rozporządzenia 2016/679 lub zatwierdzonych mechanizmów certyfikacji na mocy art. 42 rozporządzenia 2016/679 (stosowanie kodeksów postępowania lub mechanizmów certyfikacji);

9. samodzielne zgłoszenie przez Z. naruszenia ochrony danych osobowych oraz fakt, że aktualnie Z. na swojej stronie internetowej nie przetwarza danych osobowych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015 nie stanowi okoliczności łagodzącej dla przyznania kary, ponieważ działania takie są wymagane przepisami prawa; W trakcie trwania niniejszego postępowania Z. współpracował z Prezesem UODO, w wyznaczonym terminie Z. przesłał wyjaśnienia i udzielił odpowiedzi na wystąpienie Prezesa UODO, zatem stopień tej współpracy należy ocenić jako pełny;

10. naruszenie nie dotyczyło szczególnych kategorii danych, lecz ma znaczenie zestawienie danych, które ze względu na dokładną identyfikację osoby (imię, nazwisko, adresu zamieszkania i numer PESEL), może stwarzać ryzyko naruszenia praw i wolności osoby;

11. o naruszeniu organ nadzorczy dowiedział się od Z. ze zgłoszenia naruszenia, a następnie ze skargi osoby, której dane zostały ujawnione;

12. nie zostało stwierdzone, żeby Z. uprzednio dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679, które miałoby istotne znaczenie dla niniejszego postepowania;

13. w tej samej sprawie nie zostały wcześniej zastosowane wobec Z. środki, o których mowa w art. 58 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 (przestrzeganie środków nałożonych w tej samej sprawie na administratora);

14. nie potwierdzono osiągnięcia przez Z. korzyści finansowych, jak i uniknięcia strat w związku z naruszeniem;

15. w trakcie postępowania przed organem nadzorczym Z. usunął stwierdzone naruszenie.

 

Przy ustalaniu wysokości kary Prezes UODO wziął pod uwagę następujące czynniki mające zastosowanie do okoliczności niniejszej sprawy łagodzące wymiar kary:

1. dobrą współpracę Z. z Prezesem UODO w trakcie trwania niniejszego postępowania;

2. brak dowodów na osiągnięcie przez Z. korzyści finansowych, jak i uniknięcie strat w związku z naruszeniem;

3. usunięcie naruszenia przez Z. w trakcie postępowania przed organem nadzorczym; 

4. działalność niezarobkową prowadzoną przez Z.;

5. brak dowodów na istnienie szkód dla osób których dane zostały ujawnione.

Decydując, czy nałożyć administracyjną karę pieniężną, a także ustalając jej wysokość, za najistotniejszy Prezes UODO uznał poważny charakter naruszenia, polegającego na tym, że pomimo stwierdzonego przez Z. naruszenia polegającego na publikacji danych osób, którym przyznano licencje sędziowskie w roku 2015 w zakresie ich numeru PESEL oraz adresu zamieszkania na stronie internetowej Z. pod linkiem: […] w zakładkach „[…]”, „[…]” oraz „[…]” przez  Z. w dniu […] lipca 2018 r., nie zastosował on skutecznych środków, które uniemożliwiałyby dostęp do danych 585 osób aż do stycznia 2019 r., pomimo zapewnienia złożonego przed organem nadzorczym. Także czas trwania naruszenia ocenić należy negatywnie mając na uwadze moment jego zgłoszenia.

W sytuacji, gdy naruszenie zostało już usunięte, a co za tym idzie – wydawanie nakazu byłoby bezprzedmiotowe, administracyjna kara pieniężna może zostać nałożona zamiast zastosowania uprawnień naprawczych przez organ nadzorczy. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Z. nie dochował należytej staranności, poprzez zaniechanie sprawdzenia czy faktycznie ta publikacja została usunięta ze strony internetowej. Administrator nie podjął wystarczających działań prowadzących do trwałego usunięcia zawartości podstron, mimo oświadczenia złożonego Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych, a zatem nie podjął właściwych czynności by dane skutecznie usunąć. Dane zostały usunięte dopiero w toku postępowania przed organem nadzorczym.

 

W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zastosowana administracyjna kara pieniężna spełnia w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy funkcje, o których mowa w art. 83 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, tzn. jest w tym indywidualnym przypadku skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Należy uznać, że kara będzie skuteczna, jeżeli jej nałożenie doprowadzi do tego, że Z. stosował będzie takie środki techniczne i organizacyjne, które zapewnią przetwarzanym danym stopień bezpieczeństwa odpowiadający ryzyku naruszenia praw i wolności osób oraz wadze zagrożeń towarzyszącym procesom przetwarzania tych danych osobowych.

Zastosowanie administracyjnej kary pieniężnej w niniejszym przypadku jest niezbędne zważywszy także na to, że Z. będąc świadomym istnienia naruszenia, nie sprawdził, czy faktycznie firma sprawująca nadzór nad stroną internetową dokonała usunięcia danych, tym samym nie zastosował odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, w celu trwałego usunięcia naruszenia. Wobec powyższego za czynnik obciążający Z. należy uznać zaniedbanie w procesie usuwania naruszenia.

W ocenie Prezesa UODO zastosowana kara pieniężna jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia, szczególnie ze względu na wagę naruszenia, kategorie danych osobowych, których dotyczyło naruszenie (numer PESEL oraz adres zamieszkania udostępnione w połączeniu  z imieniem i nazwiskiem), liczbę podmiotów danych objętych naruszeniem (585 osób fizycznych) i czas trwania naruszenia (lipiec 2018- styczeń 2019).

Odstraszający charakter kary pieniężnej wiąże się z zapobieganiem popełniania naruszeń w przyszłości. Kara ma odstraszać zarówno Z., przed ponownym naruszeniem, jak i inne podmioty. Nakładając niniejszą decyzją karę pieniężną za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wziął pod uwagę oba aspekty: po pierwsze – charakter represyjny, Z. naruszył przepisy rozporządzenia 2016/679, po drugie – charakter prewencyjny, zarówno Z. jak i inni administratorzy będą skutecznie zniechęceni do naruszania w przyszłości prawa ochrony danych osobowych. 

Celem nałożonej kary jest doprowadzenie do właściwego wykonywania przez Z. obowiązków przewidzianych w art. 5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, a w konsekwencji do prowadzenia procesów przetwarzania danych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy, tj. wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków wynikających z art. art.  5 ust. 1 lit. f, art. 32 ust. 1 lit. b i art. 32 ust. 2 rozporządzenia 2016/679, zastosowanie znajdzie art. 83 ust. 4 lit. a) rozporządzenia 2016/679, zgodnie z którym naruszenia przepisów dotyczących obowiązków administratora, o których mowa w art. 25-39 tego rozporządzenia, podlegają administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 20 000 000 EUR.

Stosownie do treści art. 103 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000, z późn. zm.) równowartość wyrażonych w euro kwot, o których mowa w art. 83 rozporządzenia 2016/679, oblicza się w złotych według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów na dzień 28 stycznia każdego roku, a w przypadku gdy w danym roku Narodowy Bank Polski nie ogłasza średniego kursu euro w dniu 28 stycznia - według średniego kursu euro ogłoszonego w najbliższej po tej dacie tabeli kursów Narodowego Banku Polskiego.     

Zgodnie z art. 83 ust. 3 rozporządzenia 2016/678 jeżeli administrator lub podmiot przetwarzający narusza umyślnie lub nieumyślnie w ramach tych samych lub powiązanych operacji przetwarzania kilka przepisów niniejszego rozporządzenia, całkowita wysokość administracyjnej kary pieniężnej nie przekracza wysokości kary za najpoważniejsze naruszenie.

Stosownie do art. 83 ust. 4 lit. a  rozporządzenia 2016/678 naruszenia przepisów podlegają zgodnie z ust. 2 administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 10 000 000 EUR, a w przypadku przedsiębiorstwa - w wysokości do 2 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa w przypadku naruszenia obowiązków administratora, o których mowa w art. 8, 11, 25 -39 oraz 42 i 43 tego rozporządzenia.

Stosownie do art. 83 ust. 5 lit. a  rozporządzenia 2016/678 naruszenia przepisów podlegają zgodnie z ust. 2 administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 20 000 000 EUR, a w przypadku przedsiębiorstwa - w wysokości do 4 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa, gdy chodzi o naruszenie podstawowych zasad przetwarzania, w tym warunków zgody, o których to zasadach i warunkach mowa w art. 5, 6, 7 oraz 9 rozporządzenia 2016/679.

 

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, na podstawie art. 83 ust. 3, art. 83 ust. 4 lit. a i art. 83 ust. 5 lit. a rozporządzenia 2016/679, w związku z art. 103 Ustawy, za naruszenie opisane w sentencji niniejszej decyzji, nakłada na Z.– stosując średni kurs euro z dnia 28 stycznia 2019 r. (1 EUR = 4.2885 PLN) – administracyjną karę pieniężną w kwocie 55 750,50 PLN (co stanowi równowartość 13.000 EUR).     

W ocenie Prezesa UODO, zastosowana kara pieniężna spełnia w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki, o których mowa w art. 83 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 ze względu na wagę stwierdzonych naruszeń w kontekście podstawowych wymogów i zasad rozporządzenia 2016/679 – integralności i poufności.

Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnął jak w sentencji niniejszej decyzji.

Decyzja jest ostateczna. Od decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (adres: ul. Stawki 2, 00 - 193 Warszawa). Od skargi należy wnieść wpis stosunkowy, zgodnie z art. 231 w związku z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302, z późn. zm.). Strona ma prawo ubiegać się o prawo pomocy, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane na wniosek Strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek jest wolny od opłat sądowych.

Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000, z późn. zm.), administracyjną karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, na rachunek bankowy Urzędu Ochrony Danych Osobowych w NBP O/O Warszawa nr 28 1010 1010 0028 8622 3100 0000.        

 

Decyzją PUODO z dnia 25 kwietnia 2019 r.

 

Naruszeniue Przepisów Rodo, Naruszenie Ochrony Danych Osobowych, Ochrona Danych Osobowych, Kara Rodo,
Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 stycznia 2019 r.
Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 stycznia 2019 r.
Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 03 kwietnia 2019 r.
Decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 03 kwietnia 2019 r.
Decyzja PUODO nakazująca dopełnienie obowiązku informacyjnego oraz nakładająca karę
Decyzja PUODO nakazująca dopełnienie obowiązku informacyjnego oraz nakładająca karę